Wiedza w praktyce
Przejście zakładu pracy: jak działa 1 miesiąc na sprzeciw?
Gdy zakład albo jego część przechodzi przez czynność prawną do nowej firmy, nowy pracodawca wchodzi w prawa i obowiązki z Twojej umowy o pracę. Na pisemny sprzeciw masz miesiąc od otrzymania informacji przewidzianej w § 613a ust. 5 BGB, czyli niemieckiego kodeksu cywilnego. Sprawdź, co obejmuje ochrona i co powinno znaleźć się w zawiadomieniu od firmy.

Co to jest Betriebsübergang
Betriebsübergang oznacza przejście zakładu pracy lub jego części na innego właściciela. § 613a ust. 1 BGB dotyczy sytuacji, gdy dochodzi do tego przez czynność prawną. Nowy pracodawca wstępuje wtedy w prawa i obowiązki z istniejących w chwili przejścia stosunków pracy. Dla Ciebie punktem wyjścia jest więc dotychczasowe zatrudnienie, a nie ustalanie wszystkich warunków od początku.
Jeżeli dostajesz wiadomość o przeniesieniu części firmy do innej spółki albo sprzedaży zakładu, poszukaj informacji dotyczącej Twojego zatrudnienia. Sprawdź nazwę nowego pracodawcy i opis planowanego przejścia. Sama wiadomość o przebudowie koncernu nie odpowiada na pytania o Twoją umowę. Do uporządkowania jej zapisów możesz wykorzystać poradnik umowa o pracę w Niemczech.
Co przechodzi razem z Tobą
Ustęp 1 mówi o prawach i obowiązkach, a więc także o wynikających z zatrudnienia warunkach wynagrodzenia. Nie oznacza jednak bezterminowego zamrożenia każdego warunku. Żeby zrozumieć ochronę, trzeba odróżnić zapisy indywidualnej umowy od regulacji zbiorowych. Sprawdzając pensję i inne warunki, zapytaj, na jakiej podstawie obowiązują i co ma się z tą podstawą stać po przejściu.
Tarifvertrag to układ zbiorowy pracy, a Betriebsvereinbarung to porozumienie zakładowe. Jeżeli prawa i obowiązki wynikają z norm takiego układu albo porozumienia, stają się treścią stosunku pracy z nowym pracodawcą. Co do zasady nie wolno zmieniać ich na Twoją niekorzyść przed upływem roku od przejścia. Ta roczna zasada odnosi się do opisanych regulacji zbiorowych, nie do każdej możliwej zmiany w firmie.
Ustawa od razu wskazuje wyjątki. Opisana reguła nie obowiązuje, gdy u nowego pracodawcy prawa i obowiązki reguluje inny układ zbiorowy lub inne porozumienie zakładowe. Przed upływem roku zmiany są też możliwe, jeżeli dotychczasowy układ albo porozumienie przestaje obowiązywać. Kolejny wyjątek dotyczy braku obustronnego związania układem: w zakresie obowiązywania innego układu nowy pracodawca i pracownik mogą uzgodnić jego stosowanie.
| Sprawa | Co mówi § 613a |
|---|---|
| Dotychczasowa umowa | Nowy pracodawca wstępuje w istniejące prawa i obowiązki. |
| Warunki z regulacji zbiorowych | Włączone do stosunku pracy są objęte roczną ochroną przed pogorszeniem, z wyjątkami z ust. 1. |
| Wypowiedzenie | Samo przejście nie może być powodem skutecznego wypowiedzenia. |
| Informacja i sprzeciw | Informacja ma formę tekstową; sprzeciw wymaga pisma i ma miesięczny termin. |
Przy porównaniu warunków poproś o wskazanie konkretnego układu lub porozumienia. Nie sprowadzaj rozmowy do hasła, że przez rok niczego nie można zmienić. Istotne jest, skąd wynika dane uprawnienie oraz czy zachodzi któryś z wyjątków opisanych w przepisie. W razie wątpliwości pokaż dokumenty radzie zakładowej, czyli Betriebsrat, albo prawnikowi od prawa pracy.
Czy mogą Cię zwolnić i kto płaci długi wobec Ciebie
Zgodnie z ust. 4 wypowiedzenie stosunku pracy przez dotychczasowego albo nowego pracodawcę z powodu przejścia zakładu lub jego części jest bezskuteczne. Przepis pozostawia jednak prawo do wypowiedzenia z innych powodów. Nie traktuj więc ochrony przed wypowiedzeniem z tej konkretnej przyczyny jako zapewnienia, że zatrudnienie nie może się zakończyć niezależnie od okoliczności.
Jeśli otrzymasz wypowiedzenie, pokaż jego treść prawnikowi od prawa pracy. Osobno przeczytaj poradnik o okresie wypowiedzenia w Niemczech. Zagadnienie odpraw opisujemy w tekście odprawa w Niemczech, czyli Abfindung. Nie utożsamiaj informacji o przejściu zakładu z dokumentem dotyczącym zakończenia zatrudnienia.
Ustęp 2 reguluje odpowiedzialność za wcześniejsze zobowiązania. Dotychczasowy pracodawca odpowiada solidarnie z nowym za zobowiązania objęte ust. 1, które powstały przed przejściem i stają się wymagalne przed upływem roku po nim. Mówiąc prościej: przy spełnieniu tych warunków odpowiedzialność obciąża obu pracodawców, a nie wyłącznie nową firmę. Wymagalność oznacza moment, w którym świadczenie powinno zostać spełnione.
Jeżeli takie zobowiązanie staje się wymagalne po przejściu, odpowiedzialność starego pracodawcy obejmuje tylko część odpowiadającą okresowi naliczania, który upłynął do chwili przejścia. Jest też wyjątek z ust. 3: ust. 2 nie stosuje się, gdy osoba prawna lub handlowa spółka osobowa przestaje istnieć wskutek przekształcenia. Przy zaległej wypłacie trzeba więc sprawdzić zarówno daty, jak i sposób przeprowadzenia zmiany.
Informacja i sprzeciw
Przed przejściem stary albo nowy pracodawca ma poinformować objętych nim pracowników w formie tekstowej. Ustęp 5 wymienia cztery elementy takiej informacji:
- termin albo planowany termin przejścia;
- powód przejścia;
- prawne, ekonomiczne i społeczne skutki przejścia dla pracowników;
- działania planowane wobec pracowników.
Porównaj otrzymaną informację z tym zakresem. Nie ograniczaj sprawdzenia do nazwy nowej spółki i daty reorganizacji. Dokument powinien dotyczyć również skutków dla pracowników oraz zamierzonych działań. Gdy czegoś nie rozumiesz, przygotuj pytania do kadr i zachowaj odpowiedzi razem z zawiadomieniem.
Widerspruch to sprzeciw wobec przejścia stosunku pracy. Ustęp 6 daje na niego miesiąc od otrzymania informacji określonej w ust. 5. Sprzeciw musi być na piśmie i można skierować go do dotychczasowego albo nowego pracodawcy. Rozróżnij formę tekstową informacji od wymaganej pisemnej formy sprzeciwu. Przed złożeniem sprzeciwu porozmawiaj z Betriebsrat albo prawnikiem od prawa pracy.
Przykład z jesieni 2026: Bosch
22.10.2026 n-tv oraz tagesschau/SWR opisały zapowiedzianą przebudowę Boscha w Niemczech. Około 62 500 pracowników ma przejść do nowych spółek córek, a dotychczasowe umowy mają zostać przeniesione do tych jednostek. Zapowiedź obejmuje dział Mobility oraz centralne obszary usługowe. Nowe spółki mają rozpocząć działalność operacyjną 1 sierpnia 2027.
W relacji tagesschau/SWR prawnik Rainer Fuhlrott wyjaśnia, że przy takim przejściu ustawa chroni istniejące prawa pracowników, ale nie jest to gwarancja na wszystkie przyszłe lata. Nowa struktura może umożliwić różnicowanie warunków w poszczególnych spółkach. Nie wiadomo, czy i w jakim zakresie Bosch z tej możliwości skorzysta. To opis zapowiedzi koncernu, bez rozstrzygnięcia o przyszłych warunkach konkretnego pracownika.
Co to znaczy dla Ciebie
- Zachowaj pismo z informacją i zapisz datę otrzymania. Oddziel ją od planowanej daty przejścia zakładu.
- Porównaj informację z obecną umową i odcinkiem wypłaty. Zaznacz pytania o wynagrodzenie oraz obowiązujący układ zbiorowy lub porozumienie zakładowe.
- Przed sprzeciwem porozmawiaj z Betriebsrat albo prawnikiem od prawa pracy. Jeśli myślisz o zmianie pracy, przejrzyj oferty SD.
Nasza rada: przygotuj umowę, odcinek wypłaty i informację o przejściu do wspólnego sprawdzenia przed podjęciem decyzji o sprzeciwie.
Stan § 613a BGB sprawdzono 23.10.2026.
FAQ
Czy moja umowa przechodzi do nowego pracodawcy?
Przy przejściu zakładu lub jego części przez czynność prawną nowy pracodawca wstępuje w prawa i obowiązki z istniejącego stosunku pracy, zgodnie z § 613a ust. 1 BGB.
Czy pensja i warunki pracy mogą się zmienić?
Nowy pracodawca przejmuje istniejące prawa i obowiązki. Dla warunków z układu zbiorowego lub porozumienia zakładowego włączonych do stosunku pracy ust. 1 przewiduje roczną ochronę przed pogorszeniem oraz wyjątki opisane w części o warunkach pracy. Nie jest to bezterminowe zamrożenie wszystkich warunków.
Czy mogą mnie zwolnić z powodu przejścia zakładu?
Ustęp 4 stanowi, że wypowiedzenie z powodu przejścia zakładu lub jego części jest bezskuteczne. Dotyczy to starego i nowego pracodawcy. Prawo do wypowiedzenia z innych powodów pozostaje.
O czym muszę dostać informację?
Przed przejściem stary albo nowy pracodawca ma przekazać informację w formie tekstowej o terminie lub planowanym terminie, powodzie, prawnych, ekonomicznych i społecznych skutkach dla pracowników oraz planowanych wobec nich działaniach.
Jak i do kiedy mogę się sprzeciwić?
Sprzeciw składasz na piśmie w ciągu miesiąca od otrzymania informacji wymaganej przez ust. 5. Możesz skierować go do starego albo nowego pracodawcy. Przed sprzeciwem porozmawiaj z radą zakładową (Betriebsrat) albo prawnikiem od prawa pracy.
Źródła
- BGB, § 613a: prawa i obowiązki przy przejściu zakładu pracy, 2026-10-23 (data sprawdzenia).
- n-tv: zapowiedź przebudowy Boscha i przejścia pracowników, 2026-10-22 (data publikacji).
- tagesschau/SWR: przebudowa Boscha i komentarz Rainera Fuhlrotta, 2026-10-22 (data publikacji).