L4 w Niemczech: sprawdź zasady 6 tygodni pensji

Zgłoszenie choroby: co musisz zrobić pierwszego dnia

Zwolnienie lekarskie w Niemczech to potocznie Krankschreibung, a AU-Bescheinigung oznacza zaświadczenie o niezdolności do pracy. Polskie określenie „L4” pomaga nazwać temat, ale formalności wynikają z niemieckich zasad. Zgodnie z § 5 Entgeltfortzahlungsgesetz (EFZG), ustawy o kontynuacji wypłaty wynagrodzenia, masz niezwłocznie poinformować pracodawcę o niezdolności do pracy i jej przewidywanej długości. Nie czekaj z tą wiadomością na wizytę u lekarza.

Jeżeli choroba trwa dłużej niż 3 dni kalendarzowe, zaświadczenie powinno być przedstawione najpóźniej następnego dnia roboczego. Dni kalendarzowe obejmują również weekend. Pracodawca może jednak wymagać wcześniejszego zaświadczenia, także od 1. dnia. Dlatego hasło „zaświadczenie od czwartego dnia” jest skrótem ogólnej zasady, a nie pozwoleniem na ignorowanie wymagań Twojej firmy.

Dla pracowników ubezpieczonych w ustawowej kasie chorych § 5 ust. 1a przewiduje odrębny tryb, związany z eAU, czyli elektronicznym zaświadczeniem o niezdolności do pracy. Nadal musisz w odpowiednim terminie uzyskać lekarskie ustalenie niezdolności i zaświadczenie dla siebie. Przepis wskazuje wyjątki, między innymi przy lekarzu poza systemem świadczeń kasowych. Elektroniczna obsługa nie zastępuje Twojego zgłoszenia nieobecności. Jeśli choroba trwa dłużej niż wskazano, potrzebne jest kolejne potwierdzenie.

Ile płaci pracodawca i jak długo

Entgeltfortzahlung, czyli dalsza wypłata wynagrodzenia podczas choroby, przysługuje na zasadach § 3 EFZG do 6 tygodni. Dotyczy niezdolności spowodowanej chorobą, której pracownik nie zawinił w rozumieniu tego przepisu. Prawo powstaje po 4 tygodniach nieprzerwanego zatrudnienia. Jeśli zachorujesz tuż po rozpoczęciu nowej pracy, nie zakładaj, że pracodawca od razu zapłaci na tych samych zasadach; wyjaśnij sytuację z kadrami i kasą chorych.

Według § 4 EFZG jest to zasadniczo 100 procent wynagrodzenia należnego za regularny czas pracy. Nie oznacza to automatycznego powtórzenia całej kwoty z ostatniego przelewu. Dodatkowe wynagrodzenie za nadgodziny oraz określone zwroty kosztów, których podczas choroby nie ponosisz, są wyłączone. Przy wynagrodzeniu zależnym od wyniku pracy bierze się pod uwagę przeciętny zarobek możliwy w regularnym czasie pracy.

Układ zbiorowy może określać inną podstawę obliczeń w granicach wskazanych w ustawie. Przy nawrocie tej samej choroby nie zakładaj też, że każde nowe zaświadczenie otwiera kolejny pełny okres wypłat: § 3 uzależnia ponowne prawo od dodatkowych warunków. Poproś kadry o wyjaśnienie, jak zakwalifikowano Twoją nieobecność i na jakiej podstawie obliczono pensję.

Po 6 tygodniach: Krankengeld

Po zakończeniu wypłat od pracodawcy chorobowe w Niemczech może przyjąć formę Krankengeld, czyli zasiłku chorobowego z ustawowej kasy chorych. § 44 SGB V, piątej księgi niemieckiego kodeksu socjalnego, wiąże prawo do niego z niezdolnością do pracy wskutek choroby oraz określonym leczeniem stacjonarnym. Przepis zawiera też wyłączenia. Samo posiadanie dowolnego ubezpieczenia zdrowotnego nie przesądza więc o prawie do tego świadczenia.

Zgodnie z § 47 SGB V zasiłek wynosi zasadniczo 70 procent regularnego wynagrodzenia brutto stanowiącego podstawę składek, lecz nie więcej niż 90 procent odpowiednio obliczonego wynagrodzenia netto. Podstawa podlega ustawowemu limitowi. To reguła obliczenia świadczenia, nie obietnica konkretnej kwoty przelewu. Nie porównuj jej wprost z pensją kolegi, bo jego podstawa może być inna.

Przy dłuższej chorobie skontaktuj się ze swoją kasą i poproś o sprawdzenie prawa do zasiłku oraz wyliczenia. Powiedz, kiedy rozpoczęła się niezdolność do pracy i jak długo płacił pracodawca. § 44 przewiduje indywidualną poradę i pomoc kasy w sprawie świadczeń oraz wsparcia potrzebnego do odzyskania zdolności do pracy.

L4 przez telefon i wideo

Według Gemeinsamer Bundesausschuss (G-BA), organu ustalającego zasady świadczeń w ustawowym ubezpieczeniu zdrowotnym, telefoniczne stwierdzanie niezdolności do pracy jest możliwe od 7 grudnia 2023. Warunki są konkretne: konsultacja wideo nie jest możliwa, jesteś już znany w danej przychodni i nie masz ciężkich objawów. Pierwsze zaświadczenie można wtedy wystawić na maksymalnie 5 dni kalendarzowych.

Nie masz prawa żądać zwolnienia przez telefon. Lekarz ocenia, czy taka rozmowa wystarczy. Gdy choroba potwierdzona telefonicznie trwa dalej, po kolejne zaświadczenie trzeba zgłosić się do przychodni. Inna sytuacja występuje, gdy pierwsze zaświadczenie poprzedzało bezpośrednie badanie: wtedy dalsze potwierdzenie może być telefoniczne.

Przy wideo choroba musi pozwalać na ocenę bez bezpośredniego badania fizykalnego. Limit wynosi do 3 dni kalendarzowych dla pacjenta nieznanego przychodni oraz do 7 dni dla znanego. Kolejne zwolnienie przez wideo wymaga wcześniejszego zaświadczenia opartego na osobistym badaniu. Także tej formy nie można żądać. Zwykłe zaświadczenie powinno zasadniczo obejmować najwyżej 2 tygodnie, a przy uzasadniającym to przebiegu choroby do miesiąca; telefon i wideo mają opisane krótsze limity.

Co rząd planuje

Pakiet koalicji z lipca 2026 przewiduje zaświadczenie zasadniczo od 1. dnia choroby oraz likwidację telefonicznego zwolnienia. LTO opisało te propozycje 7 lipca 2026, a Orrick również przedstawia je jako zamierzenia. Na 15 października 2026 to nadal plany, bez ustawy wprowadzającej te zmiany; obowiązują dotychczasowe zasady. O zmianach znów głośno za sprawą publikacji gegen-hartz z 14 października 2026.

Szczegóły wyjątków i sposób wdrożenia pozostają otwarte. Nie ma podstaw, aby przypisywać tym zapowiedziom pewną datę wejścia w życie. Jeśli w firmie pojawi się wymóg zaświadczenia od początku choroby, sprawdź jego podstawę: może wynikać z uprawnienia, które pracodawca ma już dzisiaj.

Co to znaczy dla Ciebie

1. Sprawdź umowę i polecenia firmy. Ustal, czy pracodawca wymaga zaświadczenia od 1. dnia oraz komu zgłaszać nieobecność. Pomocny będzie poradnik o umowie o pracę w Niemczech.
2. Zgłoś chorobę niezwłocznie. Praktycznie: jeśli wiesz już, że nie przyjdziesz, zadzwoń albo napisz przed początkiem zmiany zgodnie z procedurą firmy. Podaj przewidywaną długość nieobecności i zapisz, komu oraz kiedy przekazałeś informację.
3. Skontaktuj się z lekarzem. Ustal właściwą formę konsultacji i dotrzymaj terminu potwierdzenia niezdolności. Po konsultacji uzupełnij informację dla pracodawcy o przewidywany czas nieobecności.

Krótka wiadomość po niemiecku może brzmieć: „Guten Morgen, ich bin heute krank und kann nicht zur Arbeit kommen. Ich gehe zum Arzt und melde mich mit der voraussichtlichen Dauer meiner Arbeitsunfähigkeit.” Informujesz w niej, że dziś chorujesz, idziesz do lekarza i podasz przewidywaną długość niezdolności do pracy.

Nasza rada: zachowaj potwierdzenie zgłoszenia choroby i zapis ustaleń z pracodawcą.

Gdy problemem jest choroba dziecka, zajrzyj do osobnego poradnika o Kinderkrankentage, dniach wolnych na opiekę nad chorym dzieckiem.

FAQ